Meslek Rehberi: Meslekler, meslekler rehberi

Mekatronik Öğretmeni
Meslek Rehberi‘ndeki bu meslek tanıtımı yazısında önümüzdeki yılların popüler mesleklerinden mekatronik alanındaki bir meslek tanıtılmaktadır. Bilindiği gibi mekatronik alanındaki diğer mesleklerden Mekatronik Teknisyeni ve Mekatronik Mühendisi tanıtımı daha önce yapılmıştı. Burada Mekatronik Öğretmeni tanıtımı yapılmaktadır.

Neden Mekatronik Öğretmenliği?
Mekatronik Öğretmenliği, Mekatronik Teknisyenlerinin yetiştirilmesinde ve endüstride Mekanik Uygulamaları gerçekleştirilmesinde önemli bir yere sahiptir.

Mekatronik Öğretmeni Tanımı
Mekatronik: makine, elektrik-elektronik ve bilgisayar sistemlerine dayalı bilgileri anlamlı bir bütünlük içinde kaynaştırarak, kontrol teknolojilerinin yardımıyla çamaşır makinesinden robota, taşıtlarda hava yastığı güvenlik sistemlerinden fotoğraf makinesine kadar otomasyon ürünlerinin tasarlanması, imalatı, bakım onarımı ve yeni otomasyon sistemlerinin geliştirilmesi faaliyetlerini kapsar.
Mekatronik öğretmeni ise çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda öğrencilere mekatronik konularında eğitim veren kişidir.

Mekatronik Öğretmeni Görevleri
Mekatronik konuları ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların hangi yöntemlerle kazandırılacağı meb tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
Mekatronik öğretmeni bu çerçevede ;
-eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı hazırlar, bu planı uygulayarak öğrencilere tasarım yapmak ve ürün geliştirmek için alanı ile ilgili bilgi ve beceri kazandırır,
-öğrencilerin başarılarını değerlendirir, başarıyı artırıcı önlemler alır,
-sorumlu olduğu atölye, laboratuvar, işlik vb yerleri sürekli olarak eğitime hazır durumda bulundurur.(gerektiğinde kullanılan alet ve makinelerin bakım ve basit onarımını yapar.)
-alanı ile ilgili gelişmeleri izler, bunların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur,
-öğrencilerin ders seçmelerine yardımcı olur, yönetimle ilişkilerini düzenlemeye çalışır,
-sanayi kuruluşları ile işletmelerdeki gelişmeleri izler, ihtiyaçları saptar, bunların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur.
-endüstride Mekatronik Mühendisi ile birlikte çalışarak Mekatronik uygulamalarını uygular ve gerçekleştirir.

Mekatronik Öğretmenliğinde Kullanılan alet ve malzemeler
-alanı ile ilgili yıllık müfredat programı, günlük çalışma planları, not defteri, yoklama defteri, ders kitapları, okul araç ve gereçleri, ders araç ve gereçleri,
-avometre, ampermetre,voltmetre,meğer,osiloskop, kumpas,takometre,debi metre gibi ölçü aletleri,
-çizim gereçleri(t cetveli, pergel, rapido, gönye takımı, metre)
-tornavida , kontrol kalemi,havya,lehim,pense,anahtar takımı gibi el aletleri,
-otomatik makineler,
Bunlara ilaveten pıc, plc gibi kontrolörleri tanır ve kullanır, istenilen şekilde programlar.

Mekatronik Öğretmenliği Mesleğinin gerektirdiği özellikler

Mekatronik öğretmeni olmak isteyenlerin;
- matematik ve fen alanında özellikle fizik konularında ilgili ve yetenekli,
­ el ve parmaklarını ustalıkla kullanabilen,
­ mekanik yeteneğe sahip, elektronik makinelerle çalışmaktan hoşlanan,
­ şekil ve uzay ilişkilerini görebilme ve çizim yeteneğine sahip,
­ mantığı güçlü,
­ dikkatli, tedbirli, sabırlı ve sorumluluk duygusu gelişmiş,
­ planlı çalışma alışkanlığına sahip,
­ yeniliklere açık, gelişmeleri takip edebilen,
- ayrıntıyı algılayabilen kimseler olmaları gerekir.

Mekatronik Öğretmeni Çalışma ortamı ve koşulları
Mekatronik öğretmenleri sınıfta, atölyede ve işletmelerde görev yaparlar. Görevini genellikle ayakta yürütür. Çalışma ortamı kirli ve kısmen gürültülüdür.

Mekatronik Öğretmenliği Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bu bölümü bitirenler endüstri meslek liselerinde, anadolu meslek ve anadolu teknik liselerinde mekatronik derslerine girebilmektedir.
Özel sektörde eğitici yönetici veya teknik eleman olarak çalışabilmektedirler. Ayrıca kendi işlerini kurabilirler.

Mekatronik Öğretmenliği Meslek eğitiminin verildiği yerler

Mesleğin eğitimi aşağıdaki üniversitelere bağlı teknik eğitim fakültelerinin mekatronik öğretmenliği bölümünde verilmektedir.

-Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi (istanbul)
-Süleyman Demirel Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi (Isparta)

Mekatronik Öğretmenliği Meslek eğitimine giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için;
Lise veya dengi okul mezunu olmak,
Öğrenci seçme sınavı’nda (öss) “mekatronik öğretmenliği” lisans programı için yeterli sayısal (say-1) puan almak.
Öğrenci seçme ve yerleştirme merkezi ( ösym ) tercih bildirim formunda “mekatronik öğretmenliği” lisans programı ile ilgili en az bir yüksek öğretim programını tercih etmek gerekmektedir.
Meslek liselerinin mekatronik, elektrik-elektronik, elektronik, endüstriyel elektronik, endüstriyel otomasyon tekn.(elektronik), endüstriyel otomasyon tekn.(mekanik / makine), endüstriyel mekanik, makine, gemi makineleri, hidrolik ve pnömatik, hidrolik ve pnömatik teknolojisi, iş makineleri, iş makineleri bakım ve onarım, iş makineleri operatörlüğü, uçak bakımı teknisyenliği ve elektroniği, uçak bakımı ve elektroniği, uçak elektroniği, uçak bakım teknisyenliği ve gövde motor, uçak bakım teknisyenliği ve havayolu teknisyenliği (gövde-motor), uçak motorları, uçak motorları bakım ve onarımı bölümlerinden mezun olanlar ösym tarafından yapılan öğrenci seçme sınavını (öss) kazanıp mekatronik öğretmenliği programını tercih etmeleri durumunda ortaöğretim başarı puanları diğer alanlardan mezun olan adaylara göre daha yüksek bir katsayıyla çarpılarak öss puanlarına eklenmekte ve diğer bölümlerden mezun olanlara göre öncelikle yerleştirilmektedir.
Ayrıca meslek yüksekokullarının endüstriyel otomasyon, kontrol sistemleri teknolojisi ve mekatronik bölümlerinden mezun olanlar ösym tarafından yapılan dikey geçiş sınavında başarılı olmaları halinde mekatronik öğretmenliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.

Mekatronik Öğretmenliği Eğitiminin süresi ve içeriği

Meslek eğitiminin
1.yılında;
Matematik, fizik, kimya, bilgisayara ve programına giriş, mekatroniğe giriş, türk dili , atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi, yabancı dil, öğretmenliğe giriş, ölçme tekniği, iş güvenliği, mekanik, türk dili

2.yılında;
Doğrusal cebir, bilgisayar destekli çizim, mekanik, malzeme bilgisi ve muayenesi, elektrik devreleri, bilgisayar programlama, sayısal sisteme giriş, gelişim ve öğrenme, diferansiyel denklemler, sayısal analiz, akışkanlar mekaniği, bilgisayar destekli imalat, robotiğe giriş, elektromekanik sistemler, mikroişlemciler, elektronik devreleri, öğretimde planlama ve geliştirme.

3.yılında;
Termodinamik, bilgisayar destekli imalat 2, sistemlerin matematiksel modellenmesi, pnömatik elektropnömatik, otomotiv mekatroniği, mekanik sistemler, algılama ve veri toplama, sayısal işaret ve sistemler, öğretim teknikleri ve materyal geliştirme, öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme, esnek imalat sistemleri, robot tekniği, mekatronik sistem tasarımı, hidrolik elektrohidrolik, güç elektroniği, endüstriyel ölçme ve uyg, kontrol sistemleri, sınıf yönetimi

4.yılında;
Ürün tasarımı ve prototipleme, robot tekniği, sistem bakımı ve hata arama, sayısal kontrol sistemleri, yapay zeka sistemleri, kalite,sayısal haberleşme, görüntü işleme, rehberlik ve öğretmenlik uygulaması.

Mekatronik Öğretmenliği Meslekte ilerleme
Mekatronik öğretmenliği bölümünü bitirenler, lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapabilirler ve bu şekilde akademisyen olarak çalışabilirler. Öğretmen olarak işe başlayanlar ise milli eğitim bakanlığının en üst kademelerine kadar yükselebilirler. Özel sektörde çalışanlar da bulundukları işletmelerin genel müdürlüğüne kadar yükselebilirler.

Mekatronik Öğretmenliği Burs, kredi ve ücret durumu

Eğitim süresince

Meslek eğitimi süresince sadece yüksek öğrenim kredi ve yurtlar kurumundan alınan kredilerin haricinde herhangi bir kazanç söz konusu değildir. Koşulları uyan öğrencilerin yüksek öğrenim kredi ve yurtlar kurumu”nca verilen kredilerden yararlanması mümkündür. Ayrıca başarılı öğrenciler burs alabilmektedir.

Eğitim sonrası

Kamuya ait okullarda mekatronik öğretmeni olarak çalışanlar, devletçe belirlenen ücreti alırlar. Özel sektörde çalışanlar ise, ilk işe başlayışta asgari ücretin iki ile üç katı arası değişen oranlarda bir ücret seviyesinden işe başlamakta, zaman içerisinde tecrübe, işyerinin personel ve ücret politikaları ile kurumsallaşma gibi oluşumların etkisine bağlı olarak artan oranlarda ücretler alırlar.

Mekatronik Öğretmenliği Daha ayrıntılı bilgi için başvurulabilecek yerler

İlgili eğitim kurumları,
Türkiye iş kurumu genel müdürlüğü ankara meslek danışma merkezi,
Bünyesinde meslek danışma merkezi bulunan türkiye iş kurumu il ve şube müdürlükleri.

Mekatronik Öğretmeni Programının Amacı
Mekatronik öğretmenliği programının amacı, hem ortaöğretim düzeyindeki mesleki teknik öğretim kurumlarına mekatronik teknik öğretmeni yetiştirmek hem de endüstride kullanılan akıllı makinelerin üretimine yönelik olarak mekatronik dalında lisans seviyesinde teknolojik uygulama yaptıran ve/veya yapan özellikle hizmet içi mesleki teknik eğitim verebilecek öğretmenleri yetiştirmektir.

Mekatronik Öğretmeni Programında Okutulan Belli Başlı Dersler

Mekatronik öğretmenliği programında matematik, fizik, gibi fen bilimleri derslerinin yanı sıra elektronik, malzeme, mekanik, akışkanlar dinamiği, kontrol sistemleri, elektromekanik sistemler, bilgisayar destekli sistemler, bilgisayar destekli tasarım, sayısal kontrol sistemleri, robotlar, imalat işlemleri ile ilgili teknik dersler verilir.

Programda ayrıca eğitim psikolojisi, genel ve özel öğretim metotları, ölçme-değerlendirme ve rehberlik gibi öğretmenlik meslek bilgisi dersleri okutulmakta ve uygulama yaptırılmaktadır.

Mekatronik Öğretmeni Gereken Nitelikler
Mekatronik öğretmenliği programında okumak isteyenlerin, matematik ve fiziğe ilgili ve bu alanda başarılı, teknolojiye ilgi duyan, el becerisine yatkın, araştırmayı, üretmeyi ve sorun çözmeyi seven, yaratıcı, bedence sağlam ve dayanıklı, grup çalışmasına yatkın, insanlarla iyi iletişim kurabilen, dikkatli ve sabırlı kimseler olmaları gerekir.

Mekatronik Öğretmenliği Mezunlarının Kazandıkları Unvan ve Yaptıkları İşler
Mekatronik öğretmenliği programını bitirenlere“Mekatronik Öğretmeni”unvanı verilir. YÖK’ün Teknoloji Fakülteleri uygulaması hayata geçirilirse Mekatronik Teknolojisi Mühendisi ünvanı da verilebilecektir. Yani çifte ünvanlı meslek olmaya aday bir meslek.

Mekatronik öğretmeni görev yaptığı okulda öğrencilere Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan öğretim programları çerçevesinde alanı ile ilgili bilgi, beceri ve tutumlar kazandırır. Bunun için uygun öğrenme ortamları hazırlar, öğrencilerinin başarılarını değerlendirir ve başarıyı artırıcı önlemler alır,mesleğindeki gelişmeleri izler ve bunların öğretim programlarına yansıtılmasına çalışır.

Mekatronik Öğretmeni Çalışma Alanları

Mekatronik öğretmenleri, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Anadolu Teknik Lisesi, Anadolu Endüstri Meslek Lisesi, Teknik Lise, Endüstri Meslek Lisesi, Yetişkinler ve Çıraklık Eğitim Merkezlerinde öğretmen olarak, teknik eğitim fakültelerinde araştırma görevlisi görev alabilirler. Ayrıca endüstride gittikçe önem kazanan hizmet içi eğitim ve öğretimde de eğitici personel olarak sanayi sektörüne yönelik hizmet verirler.

Mekatronik öğretmenleri otomotiv, beyaz eşya, otomasyon, biomedikal, elektronik ve bilgisayar sektöründeki sanayi kuruluşlarında da iş bulabilirler ya da kendi işyerlerini kurabilirler.