Meslek Rehberi: Meslekler, meslekler rehberi

SÜT VE ÜRÜNLERİ TEKNİKERİ

TANIM

Süt fabrikaları ve mandıralarda sütten yağ, yoğurt, ayran, peynir, dondurma, süt tozu gibi ürünlerin en iyi şekilde üretilmesi, korunması ve pazarlamasında çalışan ara elemandır.

GÖREVLER

Süt ve ürünleri teknikeri, gıda mühendislerinin denetimi altında;
- Süt üretiminin ve sütün besin değerinin arttırılması yönünde çalışmalar yapar,
- Sütte bulunan mikroorganizmaları, süt asidi bakterilerinin metabolizmasını inceler, Süt ve ürünleri kaynaklı enfeksiyonlar ve gıda zehirlenmeleri için önlem alır,
- Süt üretim tekniklerini uygulayarak pastörize, sterilize, aromalı süt ve benzeri ürünleri üretir, Tereyağı, peynir, ayran, yoğurt, dondurma, süt tozu ve benzeri ürünleri üretimini yapar, Süt ve ürünlerinin kalite kontrol, depolanma, korunma, ambalajlama ve pazarlama yöntemlerini uygular,
- Sütün elde edilmesinden pazarlama aşamasına kadar olan süreçte temizleme ve mikroplardan arındırma işlemini uygular,
- Süt endüstrisinde kullanılan yardımcı ve katkı maddelerinin kimyasal, fiziksel yapılarını, fonksiyonlarını, sağlık ve beslenme ilişkilerini üretim sürecinde dikkatle değerlendirir, Sütçülük artıklarının genel özellikleri ve bunların değerlendirilme yöntemlerini bilir ve uygular, Süt işletmelerinde kullanılan makine ve ekipmanlarının normal bakım ve onarımlarını bilir ve yapar.

KULLANILAN ALET VE MALZEMELER

- Separatör, pastörizatör, fokometre,
- Starter kültürler, soğutma ve ısıtma sistemi cihazları,
- Dezenfekte maddeleri, Kalite kontrol ve analiz cihazları,
- Vakumlama aleti, büret (ölçüm cihazı), Pipet (numune alım cihazı),
- Teknik resim araç gereçleri.

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

Süt ve ürünleri teknikeri olmak isteyenlerin,
- Biyoloji ve kimya alanında yetenekli ve bu alanda başarılı,
- Ekonomiye, özellikle pazarlama konusuna ilgili,
- Koku ve tat alma duyusunun gelişmiş olması,
- Uzun süre ayakta kalmasına, ellerini ve gözlerini kullanmasına engel herhangi bir rahatsızlığının olmaması,
- Gıda sektöründe çalışmasına engel herhangi bir bulaşıcı hastalığı, açık yarası olmayan, Temiz, düzenli ve sorumlu kimseler olmaları gerekir.

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Süt ve ürünleri teknikeri; süt fabrikaları ve imalathanelerde, mandıralarda çalışır. Gıda mühendisleri, teknisyen ve işçilerle iletişim halindedir. Ürünlerin pazarlaması aşamasında müşteri ile de iletişimde bulunurlar. Çalışma ortamı sıcak, rutubetli, ıslak ve gürültülüdür.

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLERİ

Mesleğin eğitimi meslek yüksekokullarının “Süt ve Ürünleri” programında verilmektedir.

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

Meslek liselerinin, Ağırlama ve Gıda Teknolojisi, Besin Endüstrisi, Besin Endüstrisi-İşleme, Besin Kontrol ve Analizleri, Besin Teknolojisi, Besin Teknolojisi-Besin Kontrol ve Analizleri, Besin Teknolojisi-Gıda Kontrol ve Analizleri, Besin Teknolojisi-Kurum Beslenmesi, Beslenme ve Ev Yönetimi, Değirmencilik, Ev Yönetimi, Ev Yönetimi ve Beslenme, Gıda ve Kontrol Analizleri, Gıda Teknolojisi, Kurum Beslenmesi bölümlerinden mezun olanlar “ Süt ve Ürünleri” ön lisans programlar sınavsız olarak girebilirler.
Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden yada liselerden mezun olanlar/olacaklar ise ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme Sınavına(ÖSS) girmeleri, “Eşit Ağırlıklı (EA)” puanı almaları koşulu ile sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara istedikleri takdirde Y-OSS puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir. gerekmektedir.

ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

Süt ve Ürünleri Teknikeri, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı ile İl Müdürlüklerinde, İlçe Ziraat Müdürlüklerinde, Belediyelerde, Hıfzısıhha Enstitüsünde, İl Sağlık Müdürlüklerinde, Süt ve Ürünlerini üreten özel fabrika ve imalathanelerde çalışabilecekleri gibi kendileri de özel işyeri açabilirler. Özellikle gıda sektörünün yoğun olduğu bölgelerde iş olanakları fazladır. Ayrıca, 1999’da yürürlüğe giren Gıda Yönetmeliği ile bu bölüm mezunlarının sorumlu yönetici olarak istihdam edilebileceği belirtilmiştir.

EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ

Süt ve ürünleri programında eğitim teorik ve pratik olarak verilmektedir. 2 yıllık öğretim sonunda 4 hafta staj yapılmaktadır.
Programın
1. Yılında: Genel Mikrobiyoloji, Genel Kimya, Sütün Yapısı ve Özellikleri, Gıda Bilimi Temel İlkeleri, Laboratuar Tekniği, İçme Sütü Teknolojisi, Süt ve Ürünleri Analiz Yöntemleri, Gıda İşleme İlkeleri,
2. Yılında: Süt Mikrobiyolojisi, Tereyağı, Peynir, Süt Tozu, Dondurma Teknolojisi, Süt Makineleri Bakım-Kontrolü, Süt İşletmelerinde Hijyen, Gıda Mevzuatı, Sütçülük Artıklarının Değerlendirilmesi, Süt Terknolojisinde Ambalajlama, Fermente Süt Mamulleri, Süt İşlemede Kullanılan Yardımcı Maddeler, Gıda Ürünlerinin Pazarlanması, İşletmelerde Davranış gibi temel ve mesleki dersler okutulmaktadır.
Ayrıca, 1. ve 2. yıllarda Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, Türk Dili, Yabancı Dil gibi genel kültür dersleri alınmaktadır.

MESLEKTE İLERLEME

Süt ve Ürünleri Ön lisans programını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından yapılan Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları taktirde, Gıda Mühendisliği, Hayvansal Üretim lisans programlarına geçebilirler.

BENZER MESLEKLER: Gıda mühendisi, Gıda teknikeri.

BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU

Eğitim süresince herhangi bir kazanç yoktur. Ancak mezuniyet sonrası geri ödemek üzere Kredi ve Yurtlar Kurumundan öğrenim ve harç kredisi alınabilir. Eğitim sonrası kazanç, özel sektöre ait işyerlerinde farklılıklar göstermekle birlikte ilk işe girişte asgari ücretin 1,5- 2 katı civarındadır. Bu ücret işteki başarıya ve yapılan anlaşmaya göre yükselmektedir.
Kamu sektöründe ise yasal olarak belirlenen derece ve kademeden işe başlanır. Ücretler kıdeme ve yıllık olarak belirlenen oranlara göre artar.

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

- İlgili Eğitim Kurumları,
- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Danışma Merkezi,
- Bünyesinde Meslek Danışma Merkezi Bulunan Türkiye İş Kurumu İl Müdürlükleri.